Ağrı Dağı

Büyük ve Küçük Ağrı Dağı olmak üzere iki koni şeklindedir. Her ikisi de sönmüş volkanik dağdır. Büyük Ağrı Dağı 5165 m. Küçük Ağrı Dağ ise 3896m. yüksekliktedir. Ortak bir taban üzerinde yükselen bu iki koniyi 2687 m. yükseklikteki Serdarbulak belli birbirinden ayırtmaktadır. Her iki dağın çevre uzunluğu 128 km. olup, 1188 km karelik bir taban üzerinde yükselmektedir. il topraklarının yaklaşık % 10 nu kaplar. Dağın yarısına yakın kısmı Iğdır ili sınırları içinde kalmaktadır.

Ağrı dağı, üzerine Nuh un gemisinin indiği iddia edilen ve Türkiye nin en yüksek volkanik dağıdır. Bu sebeple çok ilgi çeker. Dağ, sıradağ üzerinde görülen bir kabartı olmayıp, küçük tepeler meydana getirmeden aniden yeryüzünden göğe doğru yükseldiğinden muhteşem bir görünüşe sahiptir. insanın karşısında heybetle durması ona doğal bir güzellik kazandırmış, bu tabiat harikasını doyulmaz manzara yapmıştır.

çok uzaklardan görünüp dimdik yükselen Ağrı, gerçekten seyretmeye değer. Yüzyıllardır gezginlerin, bilginlerin, kişi ve kavimlerin dikkatinden kaçmayan bu dağ, yurdumuzda ve dünyada araştırmaya, sinema şiire, türkülere, hikayelere, efsaneye ve mitolojiye en çok konu olan dağdır.

Kuran da adı geçen Nuh Tufanı, nedense Türk ve Müslümanlardan çok, Hıristiyan Batı dünyasını ilgilendirmiştir. Geçen yüzyıldan beri Batılıların dikkati Ağrı üzerinde toplanmıştır.
Nuh un gemisinin burada olduğu inancı yaygın olduğundan, geminin enkazını bulmak için devamlı araştırmalar yapılır.

Ağrı Dağı, yazın daha güzel görünür. Yerli yabancı dağcılar buraya çıkmak için can atarlar. Ağrı Dağına çıkıldıkça, ufuk genişler; tepesinden bakınca, yüzlerce kilometre uzaktaki dağlar, çevredeki ovalar, akarsular, göller, insanın gözleri önüne serilir. Dağın eteğindeki köyler, şehirler benek benek lekeler gibi görünür.

Doğubeyazıt a 15 km., Ağrı ya 115 km. uzakta olan Ağrı Dağı, yazın yayla, kışın kışlak olarak kullanılır. Eteklerinde yaban keçisi, geyik, ayı, domuz, kurt, tilki, sansar, samur, tavşan, keklik ve sayısız av kuşları bulunur. Avcı ve av sporunu sevenler için Ağrı Dağı her mevsimde bol av hayvanı olan yerdir. Dağın güney eteğindeki sazlık ta avcılığa müsaittir. Dağ turizmi yönünden Ağrı büyük bir potansiyele sahiptir.

Ağrı Dağının Ayırıcı Nitelikleri

Türk ve dünya kültüründe Ağrı Dağının özel bir yeri vardır. Gerek yurdumuz, gerekse Yakındoğu kültürlerinde Ağrı Dağı ile ilgili pek çok efsane geliştirilmiştir. Ermenilerin burayı kendi ülkelerinin merkezi olduğunu iddia etmeleri, Yahudi kutsal metinlerinde ve Hıristiyanlıktaki Nuh un gemisinin bu dağa indiği inancı, Ağrı Dağının hem siyasi hem dini yönden önemini artırmaktadır. Böyle olduğu için araştırmalara çok konu olmuştur. Ağrı Dağına dağ sporu yapmanın yanında , Nuh un gemisini bulmak içinde çıkılır.

Dağa çıkış izinle olmaktadır. Yaz ve kış çıkışları olmak üzere yılda iki defa çıkış yapılır. Yaz çıkışları temmuz, ağustos ve eylül, kış çıkışları ise ocak ve şubat aylarında olmaktadır.

Büyük Ağrı Dağının 4000m. yukarısında her zaman kar bulunur. Takke biçiminde doruğu örten karın bir kısmı buzuldur. Genişliği 12 km kare ye vara bu buzul, aynı zamanda Türkiye de mevcut az sayıdaki buzullar arasında en büyük olanıdır.

Ağrı dağında ilkbahar ve yaz mevsimlerinde karlar eridikçe binlerce çiçek açar. Ancak çeşidi ve rengi çok olan bu çiçekler kokusuzdur.

Ağrı dağının yamaçlarında su kaynağı bulunmaz. Yukarılardan akıp gelen kar ve yağmur suları vardır ki, bunlar fazla aşağılara inmez. çok yağış almasına rağmen, çatlaklar ve andezit yapı suyu hemen emer. Sıcak yaz günlerinde, bilhassa dağın güney yamacı bir çöl gibi olur. Sadece dağın eteğindeki (dip kısmı) köylerde kaynak ve sazlık suları vardır.

Ağrı dağının eteklerinde, özellikle güney doğu eteğindeki inek vadisi denilen yerde her biri yüzlerce hayvan alabilecek genişlikte birçok mağara oluşmuştur. Bu mağaralar, hayvan yetiştirenlerce barınak olarak kullanmaktadırlar.

Topkapı Sarayından Sonra Türkiye nin ikinci büyük yapılar topluluğu