Anıtı: Roma İmparatorluğu zamanında Tiberius Claudius Cermanicus (M.S 41-54) zamanında, Doğu Eyaletleri İnşaat Ordusu (Legion) Komutanlığı yaptıktan sonra kaydıhayat şartıyla Bithynia-Pontus Valiliğine atanan Gaius Julius Aquilla tarafından yaptırılmış karayolu dinlenme yeri ve anıtıdır.
Krateria-Amastris ara yolunun son dinlenme noktasında, Amasra'ya 4 km. mesafededir, yapıldığı zaman muhtemelen bir de anıtsal çeşmeyi kapsıyordu.Fakat sonradan bu çeşme yıkıldı ve suyu biraz aşağıda,halen Askersuyu diye bilinen yerde uzun zaman bir pınar olarak kullanılırdı.Anıt manzumesi şimdiki durumda, çok muntazam kaya dilimleri üzerine işlenmiş birbirini tamamlayan iki kitabeyi,bir insan figürü ile bir kartal figürü içeren "orta kabartma" tekniğiyle oyulmuş bir kompozisyon,oturma sedirlerini ve bir kaç kaya nişini kapsamaktadır. Tüm bunlar,yekpare kayaya oyulmuş, yol kalıntısı boyunca sıralanmıştır.260 140 cm boyutunda ve 50 cm derinliğinde kemerli bir nişin içinde kalan normal bir insan büyüklüğündeki başsız kabartmanın İmparator Claudius'a mı, yolu yaptıran Aquilla'ya mı ait olduğu bilinmiyor. Toğa giyimli vücut, hareketsiz işlenmiştir. Ayaklar da kopmuş vaziyettedir. Bu nişin sağında Toskan üslubunda kalın oyma bir sütunun başlığına bir kartal oyulmuştur. Bu Legionların sınırsız gücünü temsil etmektedir. Bir İnsan büyüklüğündeki başı kopuk kartalın sütun kaidesi 200cm yüksekliğinde 55cm çapındadır ve niş kaidesiyle aynı nizamda dört köşe bir tabana bağlıdır.
Kitabelerden ilki, insan figürünü çerçeveleyen nişin üstündeki levhada, diğeri ise kabartmalardan uzakta ve batıdadır. Her iki yazı birbirini tamamlamaktadır.
"Devletlerarası barışın ve dostluğun anısına,İmparator Cermanicus'un yüceliği için; Daha önce, İmparator Augustus tarafından ömür boyu Strategos ve iki defa da Legion komutanı atanan; Senato'da ise Consül Gabinius Secundus ile Consül Taurus Statilius'un, kendisine bir ödül verilmesi konusundaki önerileri üzerine Devlet Hazinesinden gereken izni ve ödeneği alan Gaius Julıus Aquilla, dağı yardı ve bu dinlenme yerini kendi özel ödeneği ile yaptırdı.
Kuşkayası'ndaki kitabelerden teki 1882'de G.Hirschfeld tarafından okunmuştur.
Kuşkayası, Anadolu'da başka örneği bulunmayan biricik yol anıtıdır. Eni 5 metreyi bulan Roma kaya yolunun son izleri de bu anıtın önünde,yüzyıllarca kullanılmaktan hasıl olan aşınmışlığı ile görülebilmektedir
Amasra , denize doğru uzanmış bir burun, burnun iki yanında korunaklı iki koy ve ana karaya bağlı ve bağımsız adaları ile eşsiz bir güzelliğe sahip, 3000 yıllık tarihi, hem çekicilik hem balıkçılığa dayanan yerel sanatları, hem de ormanlık alanları, özgün balık lokantaları, şirin küçük otelleri ve ev pansiyonlarıyla ile mutlaka gidilmesi gereken bir yer. Tabii ki Amasra'ya gidenler yiyebildikleri kadar balık, salata ve üzerine de helva yemeden geri dönmüyorlar... Tabii ki biz de bu mükellef ziyafet fırsatını kaçırmıyoruz...
Amasra kalesinin surlarını izleyerek, Kurşuna Sokağından, surlardaki deliklerden geçen antik görünümlü sokaklardan ilerleyerek yolumuza devam ediyoruz. Şehrin sevimli, mütevazi evlerinin arasında salına salına dolaşarak yürürken kendimizi Amasra'nın hakim tepesinde dik ve sarp kayalıkların üzerinden denize bakarken buluyoruz. Buradaki çay ocağında çay içip çevreyi seyrediyoruz.
Çekicilik demişken, Amasra'nın kendine özgü bir çekiciliği var... Ama çekicilik aynı zamanda Amasra'ya özgü bir ahşap oymacılığı sanatı. Amasra'ya özel ağaçlardan el tezgâhlarında küçük hediyelik ev ve süs eşyaları yapılır. Bölgede antik çağlardan beri şimşir ağacı önemli bir yer tutar. Zaten şimşir ağacı Devrek bastonlarının da ana malzemesi. Zanaatkârların toplandığı Çekiciler Çarşısı Amasra'nın önemli merkezlerinden birisi. Biz de Çekiciler Çarşısında fotoğraf çekerek dolaşıyoruz. Bu çarşıda yöreye özgü tahta kaşık, çatal, havan ve salata tabağı türü eşyaları bulabilirsiniz. Ama ben dönerken size burada bulduğum en güzel şeyleri, biraz Amasra'yı, biraz da Karadeniz'i getiriyorum... |
