BARCIN YAYLASI
Yaz aylarının başında, baharla birlikte Türkmen Yörükleri yaylalara doğru göçe başlarlar. Koyunlar, keçiler, oğlaklar, kuzular öne katılır. Ala kilim atılmış develere yükler vurulur. Konaklardan kona kona yayla yollarına düşülür. En güzel yaylalara, en güzel havaya ve ota kavuşuncaya kadar yola devam edilir. Her Türkmen Yörük köyü ayrı bir yeri kendine yurt seçer.
Kış yaklaştığında, güz sonunda sahillere, enginlere inilir. Yazın başında yayla sevincini anlatan kavallar, şimdi artık sahil türküleri söyler.
Toroslar üzerindeki 1500 metreden başlayıp, yer yer 2000 metreye kadar çıkan yükseklikler üzerinde yer almış bu yaylaların tümüne birden Taşeli Yaylası denmektedir.
Taşeli Bölgesi bütün Akdeniz sahil şeridini, kuşbakışı bir şekilde yukardan seyreder ve Toroslar üzerinde boylu boyunca uzanır. Ama bu koca yaylalar Yörükler’e dar gelir. Bütün yaz boyunca çobanlar arasında yer yer kavgalar olur. Beyler bir-birlerine diş bilerler, birbirlerine düşerler. Ama olaylar büyümeden anlaşmalar olur, kavgalar sona erer. Bütün Taşeli'ye sulh ve sükûn gelir.

Anamur yöresi Türkmen Yörükleri’nin bir kısmı Taşeli Platosu üzerindeki yaylalarda konaklar. Bir kısımda daha yukarılara doğru yol alır. Konya ili, Karaman İli sınırları içindeki yaylalara uzanırlar. Bu yaylaların en önemlisi Barcın Yaylasıdır. Anamur’un Karalarbahşiş, Gercebahşiş, Akcâmi köylerinde kışın sahildeki köylerinde muhkemdir. Yazın göçer olan bu Türkmen Yörükler’i çıkarlar Barcın’a.
Yörükler için yayla hayatın bir parçasıdır. Yayla olmadan ne Yörük olmanın bir anlamı kalır, ne de yaşamanın bir tadı.
Toroslar üzerinde ve Barcın yaylasında yaşayan Anamur Yöresi Yörükleri’nin hayatları gerçekten görmeye, incelemeye değer. Toroslar üzerinde mis gibi yayla havasında, buz gibi suların serinleticiliğinde gerçek hayatın tadını gam ve tasa çekmeden işte bu Yörükler çıkarırlar.
Oğuzlar'ın Anadolu'ya gelip, bu topraklan Türklüğe ebedi yurt yapmalarından bu yana töre, gelenek ve görenekleri, Türkmen kıyafetleri, yapı, davranış, hürmet, saygı, misafirperverlikleriyle, şehrin o çılgın yaşantılarım hiç umursamayışları ile Yörükler, insanı başka diyarlara alıp götürürler.
Bu insanlar Torosların gerçek sahipleridir. Bu insanlar için yayla; yaşlı olanlarına sağlık, genç olanları için de sevda demektir. Taşeli' nin ladin, katran, kekik, sümbül kokan yaylalarında, karlı dağ yamaçlarına, beyaz bulutlara eşlik ederek mutlu bir hayat sürerler.
Barcın... Barçın Yaylası idari yönden eskiden Konya iline bağlı bir yayla iken, Karaman’ın il olması ile birlikte, Sarıveliler ilçesine bağlı bir yayla, Karaman'daki Anamur toprağıdır.
Yaz aylarında Yörüklerin bu yaylalara çıkışıyla birlikte insan hiç yabancılık çekmez. Alıştığı insanlar yanı başındadır.
Eskilerde, Anamur ve Ermenek ilçeleri idari yönden Silifke ilçesine bağlıymış.Ali Demirtaş İçel İli Çevre incelemeleri kitabının 51. sahifesinde bu konuda bilgi vermektedir. Selçuklu ve Osmanlı tarihlerinin de ilgili bölümleri incelendiğin de bu konu açıkça ortaya çıkmaktadır. Silifke sancakmış. Her iki ilçenin toprakları birbirine karışmış. Bu ilçelere mensup şahıs ve şahıs topluluklarının bir kısım arazileri müştereken kullandıkları görülmüştür. Anamur ilcesine tabî yedi köy halkı Ermenek ilçesi sınırları içerisine (sonradan) alınmış olan Barcın Yaylası adıyla maruf yere yaz aylarında çıkıp, buralarda hayvancılık ve ziraat yapmak suretiyle geçine gelmişlerdir. Bahsedilen bu köylerin, belirtilen Barcın yaylasına gelip yararlanmaya başladıkları tarih kesin olarak tespit edilememiştir.
Elde yazılı belge olarak 1251 tarihli bir ferman ve 1252 tarihli mahkeme kararı (Hüccetü Şerriye) mevcuttur.
Elde bulunan bu yazılı belgeler, bahsi geçen Anamur yöresine ait Türkmen Yörük köylerinin çok daha eski tarihlerden önce, Barçın'a çıkıp ilgili yaylanın otundan ve suyundan yararlana geldiklerini göstermektedir.
Sözü edilen ferman (Mülga divân-ı hümayun 8 numaralı Adana ahkâm defterinin 41. ve 42. sahifelerinden çıkarılmış ferman kaydı örneği) ve Hüccetü Şerriye ilâmda, yine yukarda sözü edilen Yörüklerin bu Barçın yaylasında kadimden (Başlangıcı belli olmayan, tespit edilemeyecek kadar eski olan tarih) beri, intifa (yararlanma) hakkına sahip olduklarını, bu yere başka Yörüklerin tecavüzlerinin men edildiğini, dolayısıyla Barçın yaylasının Anamur ilçesine mensup yedi adet Türkmen Yörük köyünce tahsis edilmiş olduğu görülmektedir.
Şimdilerde ise bu yedi köyden 4 tanesi terki yayla etmiştir. Artık konar-göçerliği bırakmışlar, yerleşik hayata geçmişler ve Barçın yaylasına gitmez olmuşlardır. Halen Karalarbahşiş Köyü, Gerçebahşiş Köyü, Akcami Köyü Yörükleri yaz aylarında Barcın yaylasına çıkıp yararlanmalarını sürdürmektedirler.

Yörüklerin hayatında hayvancılık en önemli yeri tutmaktaydı. Hayvan beslemek revaçta olan bir işti. Ama bu gün Barçın yaylasında da hayvancılık ağır ağır ölmekte, otlak olarak kullanılan bir kısım araziler tarım arazisi olarak kullanılmaya başlanmaktadır.
Barcın yaylasından intifa sahibi olan Yörükler eskiden yedi sekiz aylarını burada geçirirken, günümüzde bu süre kısalmış ve üç-dört aya inmiştir.
Barcın yaylası Ermenek-Karaman-Hadim-Gazipasa ve Alanya ilçelerinin idari sınırlarının merkezi kesiminde bulunan ve sınırları sabit, maruf hadlerle çevrili geniş bir platodur. Yukarda adı geçen İlçelere ait bazı Yörüklerde Barçın yaylasının bazı kesimlerinden yararlanmaktadırlar.
Barçın yaylası özel bir yapıya sahiptir. Burada üzerinde bir taş düzlükmüş gibi üzerinde dolaştığınız toprağın aşağılarına indiğinizde, mağaralarla, inlerle karşılaşırsınız. Bu mağaraların, taş oyukların önüne bir duvar çeken Yörükler buraları tabi evler haline getirmişlerdir. Ayrıca blok taşlara oyulmuş odalar şeklinde yerler de bulunmaktadır. Bu yaylada birçok soğuk su pınarı da buz gibi sularını Yörükler için akıtmaya devam etmektedirler.
Barçın yaylasının sınırlarını bir insan atla bir günde zor dolaşır. Geniş bir yayladır. Yörükler sınırlarını belli etmek için, kendi aralarında o bölgede yaşanmış olaylar ve tabi varlıklara göre isimlendirerek söylemektedirler. Batısı: Oğlan Boğulduğu, Topraktaş, Tahtalı Kabir, Güçümen Armut, Çildirim Taş, Deliktaş, Gaşoluk, Toprak Tepe, Karaçal, Deveci mağarasından başlar, Taşkent sınırından Garaçala doğru, uzanır. Kuşu Taşıyla devam eder. Katrançalı, Dikili Ağaç. Gaşoluk, Delîktas arası tekrar bir daire çizerek batı sınırına tekrar ulaşır.
Taşeli platosu ve iç Anadolu'nun bir kısmında yer alan yaylalardan Barçın sadece biri. Tarihi araştırılacak, insanı incelenecek daha yüzlerce yayla araştırıcılarını bekliyor. Biz son söz olarak Barçın yaylası için şunu diyoruz:. Karaman ilindeki Anamur toprağı...
KARACAOĞLAN'IN BARÇIN YAYLASINI ÖVEN ŞİİRİ
BARÇIN YAYLASI'NDA ÜÇ GÜZEL GÖRDÜM
Barçın Yaylası'nda üç güzel gördüm,
Birbirinden üstün şivga fidandır.
Aklım şaştı, garip belim büküldü,
Kaşlar hilâl, gözler ahu cerandır.
Bellerinde gördüm Lâhur şalını,
Yanakları gülden almış alını.
Al sıktırma kavuşturmuş belini,
Bildim güzelleri, bunlar sultandır.
Üç kumrudur, su başında ötüşür,
Yol üstünde bana seyran yetişir.
Yatışır mı deli gönül yatışır,
Ben avcıyım, onlar benden şahandır.
Karac'oğlan der ki: Bu yer neresi?
Altınoluk, Pınarbaşı süresi.
İnce belde saçlarının turası,
Böyle selvi endam akla ziyandır.
ANAMUR BİLGİLERİ
Türkiye'de bulunduğu yer Bilgiler Şehir nüfusu 35.789[] (2007) İlçe nüfusu 63.850[] (2007) Koordinatlar Yönetim Ülke Türkiye Coğrafi Bölge Akdeniz Bölgesi İl Mersin Website Anamur Belediyesi Anamur, Mersin iline bağlı bir ilçedir.Adı Yunanca Anemos(Rüzar) sözcüğünden türemiş, rüzgarlı burun anlamına gelmektedir.Antik Anemurium kenti hakikaten de Anamur burnuna çok yakın ve sürekli rüzgar alan bir noktada kurulmuştur.Bir diğer rivayet de şöyledir; Yunanlar yöreye geldiklerinde yörede rüzgara tapan pagan bir kabile yaşamakta idi. ve bu yüzden de Yunanlar kente ve yöreye Rüzgara tapanlardan esinlenerek bu adı vermiş olabilecekleri yönündedir.
Konu başlıkları [gizle] 1 Coğrafi Konum, İklim, bitki örtüsü, Nüfus 1.1 Coğrafi Konum 1.2 İklim ve Bitki Örtüsü 1.3 Nüfus 2 Tarihçe 3 Tabiat ve Kültür Zenginlikleri 3.1 Doğal Zenginlikler 3.2 Kültürel Zenginlikler 3.3 Anamur Şivesi 4 Ekonomik Yapı 5 Beldeleri ve Nüfusları 5.1 Köyleri ve Nüfusları 5.2 Dış bağlantılar
Coğrafi Konum, İklim, bitki örtüsü, Nüfus [değiştir] Coğrafi Konum [değiştir]Anamur, Mersin'e bağlı bir ilçe olup, Türkiye'nin güney ucunda bulunur. Anamur Türkiye'de muz , yer fıstığı narenciye ve çilek ile ünlü bir ilçedir. Güneyinde Akdeniz, batısında Gazipaşa, kuzeyinde Ermenek ve doğusunda Bozyazı ilçeleri vardır.
İklim ve Bitki Örtüsü [değiştir]Anamur'da Akdeniz iklimi hüküm sürdüğünden maki ve tropikal iklim bitkilerinin hemen hepsi yetişmektedir. Yıllık sıcaklık ortalaması ise 24 ile 19 derece arasında değişmektedir.
Anamur ormanlarının özellikle çam, meşe, kavak, çınar, maun gibi ağaçlar ile defne, keçiboynuzu (harnup), pıynar, mersin (murt), zakkum gibi maki grubu bitkilerle kaplıdır.
Nüfus [değiştir]İlçenin genel köyleriyle birlikte nufusu 2008 yılı sayımına göre 63.000'dir. Anamur son zamanlarda hızla göç alan bir yer olmuştur.Merkez nüfusu 33.935'dir.
Anamur halkı büyük çoğunlukla Türk kökenlidir.Yerleşik Türklerin çoğunluğu Ermenek'ten gelerek ilçeye yerleşmişlerdir.Osmanlı döneminde ise beş altı kadar zanaatkar aile İstanbul'dan getirilerek yörenin Osmanlılaşması ve Karamanoğlu kültüründen kurtulması için yerleştirilmişlerdir.Toroslarda yaşayan göçebe yörük Türkler ise zaman içinde ilçe merkezi ve diğer köylerde yerleşik hayata geçmişlerdir.Yine ilçe dağlarında Türkmen obaları ve köyleri bulunmaktadır.Bunun yanında üç,dört tane Tahtacı köyü vardır.Tahtacılar geçimlerini orman ürünleri ve kerestecilikle kazanan Türkmen ve Alevi inancına sahip insanlardır.Tahtacı köyleri folklorik yapısında semah dansları ve farklı düğün ve cenaze törenleri gelenekleri görülebilir.İlçe merkezinde güney batıya doğru Abdal mahallesi bulunur.Abdallar ise yine Alevi inancına sahip bir topluluktur.Abdallar düğünlerde müzisyenlik yaparak ya da çeşitli hizmet sektöründe çalışmaktadırlar.Bir çok araştırmacı Abdalların Çingene olduğunu rivayet eder, ama kesin bir bilgi yoktur.İlçe merkezine son yıllarda dahil edilen Kalınören mahallesinin yamaçlarında ise Sünni inanca sahip ve Çingene olarak adlandırılan bir grup sakin yaşamaktadır. Diğer yandan Göçmen diye adlandırılan mahallede ise Arnavutluk'tan 30'lu yıllarda gelen Arnavut göçmenler ile 60'lı ve 70'li yıllarda Kıbrıs'tan gelen göçmenler yaşamaktadırlar.İskele mahallesinde ise Mısır'dan zamanında gelip yerleşmiş balıkçılıkla uğraşan aileler vardır.
Tüm bunların yanında Lozan Antlaşması gereği nüfus mübadelesi ile yöredeki Rum Ortodoks ve Karamanlılar Kıbrıs üzerinden Yunanistan'da Atina'nın Nea Ionia semtine göç ederek yerleşmişlerdir.Göç edenlerin kaç tanesi Rum kaç tanesi Ortodoks inancına sahip Türk idi bilinmemektedir.Ama görgü tanıkları yaşlı insanların anlattıklarına bakılırsa 500 kadar Ortodoks Hristiyan İskeleden sandal ve teknelere binerek Kıbrıs'a doğu açılmışlardır.O yıllarda Anamur nüfusunun toplam 3.000 i bile bulmadığı düşünülürse Rum nüfus %25 kadar olmalıdır.
Göçler Anamur dışarıdan çok fazla göç almamakla birlike çevre illerden gelip yerleşenler ya da yazlıkçılardan yerleşenler bulunmaktadır . İlçede ikamet eden nüfusun 54.000 'i Mersin nüfusuna kayıtlıdır. 504 kişi Adana nüfusuna , 406 kişi Antalya nüfusuna , 763 kişi Konya nüfusuna , 1.146 kişi ise Karaman nüfusuna kayıtlıdır.
Anamur'da nüfus artış hızı her geçen yıl düşmektedir. Buna göre 0-4 yaş arası 4.200 çocuk ,5-9 yaş arası 4.742 çocuk , 10-14 yaş arası 5.420 çocuk vardır. 90 yaşın üstünde 79 kişi bulunmaktadır.
Tarihçe [değiştir]Geçmişi antik çağlara uzanan ve sırasıyla Kizuvatlalılar, Hititler, Asurlular ve Perslerin egemenliği altına giren Anamur, M.Ö. 333'te Büyük İskender’in doğu seferi sırasında Makedonya Krallığı’na bağlanmış, bu dönemden sonra kentin adı “Anemurium” olarak anılmaya başlanılmıştır. “Anemurium”, antik kaynaklara göre “Rüzgarlı Burun” anlamına gelmektedir. M.Ö. 1. yüzyıl'da Roma, daha sonra da Bizans egemenliğine giren Anamur, Bizanslılar zamanında yeniden inşa edilmiştir. Selçuklu hükümdarı Alaaddin Keykubat’ın, Ertokuş Bey’i kıyı şehirlerinin alınmasıyla görevlendirmesi sonucu, 1228'de Selçuklular'ın, daha sonra da Karamanoğulları'nın ve Osmanlı İmparatorluğu'nun yönetimine geçmiştir.
Anamur 1869 yılında ilçe olmuştur. 1867'de Konya Vilayetine bağlı İçel Sancağı'nın bir kazası olan Anamur, 1877'de İçel Sancağı Adana vilayeti'ne bağlanınca Adana vilayeti İçel Sancağı'nın bir kazası durumuna gelmiştir. Eski kaza merkezi bugünkü Ören beldesinin Nasrettin ve Ortaköy mahalleleridir. Yıkık durumda eski bir devlet binası hala görülebilir. Sonraları daha iç ve yüksekçe bir bölge olan "Çorak" ilçe merkezi olmuş, adı "Anamur" olarak değiştirilmiş, devlet daireleri ve birçok aile Çorak'a taşınmıştır. 1930 yılında eski hükümet konağı binası Rum Ortodoks kilisesi yıkılarak yerine inşa edilmiştir. Mimarı Ermeni bir ustadır.
Tabiat ve Kültür Zenginlikleri [değiştir]Anamur Tabiat ve kültür varlıkları açısından zengin bir yedir. Özellikle dağlarının, meralarınının ve kıyılarının doğal yapısı ile bölgesindeki tarihi varlıklarıyla ile dikkat çeken bir yedir.
Doğal Zenginlikler [değiştir]Kumsalları, nesli tükenmek üzere olan deniz kaplumbağalarının (caretta caretta) yumurtlama alanıdır. Ayrıca denizi kıyısının ıssız ve kayalık olan kesimlerini Akdeniz foklarının bir kolonisi kendilerine yurt edinmişlerdir.
Ormanlık alanları özellikle çam, meşe, kavak, çınar, maun gibi ağaçlar ile defne, keçiboynuzu (harnup), pıynar, mersin (murt), zakkum, maki grubu bitkilerle kaplıdır. Ormanlarında yaban keçisi, keklik, tavşan, kaplumbağa, kelebek gibi çeşitli hayvanlar özgürce barınmaktadır.
İskele,Kale,Melleç ve Ören plajları,Köşekbükü Mağarası,yaylalar,ormanlık alanlar,Pullu Mesire yeri görülmeye değer doğal güzelliklerdir.
Kültürel Zenginlikler [değiştir]Tarihi Yerler Mamure Kalesi, Anamurium antik kenti ve Titiopolis antik kenti,Ala Köprü,Ak Camii,Anamur ilçe merkezi ve Ören beldesindeki tarihi evler,Azıtepe,Anamur Müzesi;Anamur'da gezilmesi gereken önemli yerlerdir.
Yaylalar Anamur halkı, yazın 40-45 dereceyi bulan sıcaklardan kaçmak için Torosların yüksek kesimlerinde kurdukları küçük yayla köylerine çıkarlar. Yaklaşık 3 ay kalınan bu köyler, sahile göre yükseklikleri nedeniyle oldukça serindir. Yakın zamana kadar birçoğunda içme suyu, elektrik, telefon ve kanalizasyon olmayan bu yayla köyleri yayla turizminin ön plana çıkmasıyla alt ve üst yapısı hızla tamamlanmaktadır. Yayla köylerinde modern evlerin yanı sıra hala gelenksel mimariye uygun olarak taştan toprak damlı, tek gözlü, içinde ateş yakma yeri (ocaklık) ve baca bulunan, bir ya da iki pencereli olarak da yapılmaktadır. Yörede bu evlere evcik denmektedir. Modern yapılar inşa edilirken eski evler tamamiyle yıkılmamış, toprak damlara beton dökülülerek, pencerelere de demir panjurlar eklenmiştir. Anamur'un en kalabalık yaylası Abanoz'dur. Diğer bilinen yaylaları ise Kaş, Akpınar, Halkalı, Kozağacı, Elbalak, Bodrum, Çandır yaylalarıdır.
Anamur yöresi yemekleri Anamur Yöresi Yemekleri genelde sebze ağırlıklı,zeytinyağlı,bazen etli ve sıcak ama çoğunlukla soğuk da tüketilen kendine has lezzetlerdir.Anamur mutfağı yörük geleneği ve lezzetleriyle beraber,Kıbrıs ve Adana mutfağından da etkilenmiş,çeşitli kebaplar da yöreye has özellik kazanmıştır.Anamur mutfağı tek başına değil Alanya,Ermenek,Kıbrıs ve aslında genel anlamda Taşeli mutfağıyla birlikte ele alınıp değerlendirilmelidir. En yaygın bilinen Batırık ve kısır, Anamur yöresinde, özellikle hanımların ikindi oturmalarında, çayla birlikte aldıkları özel bir yiyecektir. Bunun dışında yörede gölevez olarak adlandırılan bir çeşit etli yemek de yapılmaktadır.Diğer lezzetler ise tuzlu olarak; bişi(pişi),kapama,bazlama,yoğurtlu patates,bakla yoğurtlama,yaprak sarması,domates dolması,biber ve kabak dolması,patates dolması,erişte,kabak kavurması,börülce,gölevezli kuru fasülye,nohutlu pilav,kulak çorbası,maş çorbası,pirinç çorbası,keşkek,dövme pilav,yahni; tatlı olarak ise palize,samsıra,karsambaç ve cevizli baklavadır.
Garnitür olarak çok çeşitli salata ve mezeler hazırlanır.Bunlar, semizotu ve roka salatası,çoban salata,marul salatası,lahana salatası,ıspanak salatası,kaya koruğu,tarator,yoğurtlu zeytin ezmesi,patates salatası,soğan piyazı,biber kızartması,fava,acılı ezme ve balık çeşitleridir.
Anamur Şivesi [değiştir]Ural-Altay dil ailesinin Oğuz Türkçesinin Taşeli Yöresinde konuşulan bir ağzıdır.Kıbrıs şiveiyle çok büyük benzerlikler gösterir.Yunanca kelimeleri fazlaca barındırmakla beraber genelde Öztürkçe yaratıcı sözcükler hakimdir.Değişik bir vurgu yapısı vardır.Genizden söylenen ñ harfi vardır.
Ekonomik Yapı [değiştir]Muz üretimini genel olarak seralarda sağlayan Anamur'da seracılık 1995'ten sonra yaygınlasmaya baslamıstır. Türkiye'nin çilek ihtiyacının %40 gibi büyük bir kısmı da Anamur'dan karşılanır. Yetersiz ulaşım koşulları nedeniyle yabanci turistler tarafindan cok fazla ilgi cekmeyen Anamur, yerli turizm acısından gelismistir. İlçenin birçok bölgesinde yerli turistlerin yılın belli aylarında ikamet ettigi siteler bulunmaktadir. Yaz aylarında Anamur'da Ankara ve Konya'dan gelen birçok yerli turist görülebilir.
Beldeleri ve Nüfusları [değiştir]Ören(3.812), Çarıklar (3.313)
Köyleri ve Nüfusları [değiştir]Kaşdişlen :474, Malaklar :1.382 , Çeltikçi :678 , Bozdoğan :1947 , Ovabaşı(Frenk) :450 , Korucuk :257 , Aşağı Kükür :170 , Yukarı Kükür :289 , Lale :406 , Güngören(Teniste) :621 , Karaçukur :669 , Sarıdana :207 , Emirşah(Ceritler) :893 , Karadere:552, Alataş(Kızılkilise):499, Kızılaliler:925, Bodrum, Gercebahşiş:1.436, Karalarbahşiş:1.216, Güneybahşiş:729, Vinç, Kılıç:53, Ormancık:522, Sugözü:210, Boğuntu:366, Çukurabanoz:225, Melleç, Ucarı:430, Kaledran:899, Akine:441, Çaltıbükü:189, Çamlıpınar:489, Çamlıpınaralanı:136, Çataloluk:436, Demirören:874, Evciler:674, Güleç(Orhana):706, Karaaga:233, Köprübaşı(Ferizler), Sarıağaç:227, Pınarlar
Dış bağlantılar [değiştir]Anamur Kaymakamlığı Anamur Belediyesi Anamur İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Anamur İlçe Tarım Müdürlüğü Anamur İlköğretim Okulu Anamur Ticaret Meslek Lisesi (Anamurluca) Anamur Kültürü Uzaydan Anamur
|